Sprawy dotyczące kredytów frankowych od lat budzą ogromne emocje. Wielu kredytobiorców czuje się oszukanych przez banki, które przedstawiały umowy kredytowe jako bezpieczne i korzystne rozwiązanie. Kluczowym pojęciem, które najczęściej pojawia się w procesach sądowych przeciwko bankom, są tzw. klauzule abuzywne. To właśnie one w wielu przypadkach przesądziły o tym, że sądy unieważniają umowy frankowe.
Czym jest klauzula abuzywna?
Pojęcie klauzuli abuzywnej wprowadza Kodeks cywilny (art. 385 § 1). Zgodnie z nim klauzulą abuzywną jest postanowienie umowy zawieranej z konsumentem, które:
- nie było indywidualnie uzgadniane (kredytobiorca nie miał realnego wpływu na jego treść),
- kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
- rażąco narusza interesy konsumenta.
W praktyce oznacza to, że jeśli bank narzucił zapis, który jest jednostronny, nieprzejrzysty i korzystny wyłącznie dla siebie – mamy do czynienia z klauzulą abuzywną.
Co istotne, klauzule abuzywne nie wiążą konsumenta z mocy prawa. To oznacza, że są traktowane tak, jakby nigdy nie zostały wpisane do umowy.
Dlaczego klauzule abuzywne są tak ważne w procesach frankowych?
Jeżeli sąd uzna, że w umowie kredytowej znajdują się klauzule abuzywne, ma to bardzo poważne konsekwencje prawne. Postanowienia te nie obowiązują, a ich eliminacja z umowy często prowadzi do:
- Stwierdzenia nieważności całej umowy kredytu – ponieważ po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie może dalej funkcjonować w spójny sposób.
- Zasądzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń – kredytobiorca może domagać się od banku zwrotu nadpłaconych kwot.
- Definitywnego zakończenia stosunku prawnego – czyli pełnego uwolnienia się od kredytu frankowego.
To właśnie na klauzulach abuzywnych opiera się dziś większość pozwów wytaczanych bankom przez kredytobiorców.
Linia orzecznicza sądów
Sądy powszechne oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wielokrotnie wskazywały, że postanowienia dotyczące jednostronnego ustalania kursów walut są niedozwolone. Najważniejsze stanowiska to m.in.:
- Wyrok TSUE z 3 października 2019 r. (sprawa C-260/18 – tzw. sprawa „Dziubak”) – sąd potwierdził, że jeżeli w umowie znajdują się klauzule abuzywne, może to prowadzić do unieważnienia całej umowy.
- Liczne orzeczenia polskich sądów, które uznają, że mechanizm przeliczania kredytu według tabel banku rażąco narusza interes konsumenta.
Dzięki temu linia orzecznicza w sprawach frankowych stała się coraz bardziej korzystna dla kredytobiorców.
Podsumowanie – co zyskuje kredytobiorca?
- Klauzule abuzywne to niedozwolone postanowienia umowne.
- W kredytach frankowych najczęściej dotyczyły sposobu ustalania kursu waluty.
- Uznanie ich za niewiążące prowadzi zwykle do unieważnienia całej umowy kredytowej.
- Kredytobiorca może odzyskać znaczne kwoty od banku i uwolnić się od zadłużenia.
Jak pomaga nasza Kancelaria?
Od wielu lat reprezentujemy kredytobiorców w sporach z bankami. Analizujemy umowy kredytowe pod kątem klauzul abuzywnych, przygotowujemy strategię procesową i skutecznie dochodzimy roszczeń przed sądem. Nasze doświadczenie w sprawach frankowych pozwala nam uzyskiwać korzystne rozstrzygnięcia dla klientów – zarówno w zakresie unieważnienia umowy, jak i odzyskania nienależnie zapłaconych środków.
Jeżeli masz kredyt frankowy i chcesz sprawdzić, czy Twoja umowa zawiera klauzule abuzywne – skontaktuj się z nami.
